fbpx
Leestijd: 9 minuten

Het derde artikel in de reeks design thinking fases! In de vorige artikelen las je meer over de empathy fase en de define fase van design thinking. In dit artikel neem ik je mee in de ideate fase. In deze fase is het doel om zo veel mogelijk ideeën te genereren voor je uiteindelijke oplossing. De ideate fase is creatief en zit vol met mogelijkheden voor co-creatie en brainstormen. 

In dit artikel lees je:

  • Wat het doel van deze fase is
  • Hoe je dat kan toepassen
  • Mijn top 3 tools
  • Tips & tricks voor een goede ideate fase
ideate fase

Doel van de ideate fase

Het doel van de ideate fase is leuk: zo veel mogelijk goede ideeën genereren. Makkelijk toch? 😉 In de empathy fase heb je de klant al goed leren kennen. Je weet waar deze persoon (of groep personen) tegenaan loopt, wat wensen zijn en wat écht kan helpen in deze situatie. In de define fase ben je een stap verder gegaan: alle informatie is samengevoegd en daarmee heb je een probleemstelling geformuleerd. Deze probleemstelling is een product van de empathy fase. Dit product is de input van de ideate fase: brainstormen, concepten bedenken en creatief zijn!

Hoe kan je goede ideeën genereren?

In de ideate fase heb je als doel om veel, heel veel ideeën te genereren. Het gaat hierbij dus om kwantiteit, niet om kwaliteit. Dat komt later wel. Een goede manier om dit te doen is een brainstorm. Dit kan je het beste met meerdere personen doen. Als je met elkaar aan de slag gaat in een brainstorm, versterken de ideeën elkaar. Dus het idee waar jouw collega mee komt, kan als inspiratie dienen voor jouw volgende concept. Hiermee werk je samen aan jullie creativiteit. Er zijn verschillende leuke brainstormvormen die je in kan zetten, kijk vooral op Google hiervoor! De ervaring leert dat een gestructureerde brainstorm (dus volgens een bepaalde methode) weer andere dingen oplevert dan een open brainstorm. De één is niet beter dan de ander, maar kies bewust hoe je aan de slag gaat.

Denk nog even aan het voorbeeld uit het vorige artikel: op een middelbare school wordt veel ongezond eten gekocht door de leerlingen. Op basis van de informatie die je hebt verzameld, kwam je tot een probleemstelling: scholieren weten niet altijd onderscheid te maken tussen gezond en ongezond eten.

Ga nu met dit voorbeeld in je hoofd al eens aan de slag, als oefening. Je zal merken dat er tal van oplossingen zijn hiervoor. Bijvoorbeeld visueel onderscheid maken tussen gezond en ongezond eten, iets doen aan de prijzen, een challenge bedenken, de studenten meer informatie geven, het verbannen van ongezond voedsel, etc. Al deze ideeën benoem je in de ideate fase zo veel mogelijk. Een idee kan een oplossing zijn voor het hele probleem of voor een stukje van het probleem, dat maakt niet uit.

Aan het eind van de ideate fase ga je de ideeën filteren: welke passen nou echt bij onze klant? En welke lossen het probleem op zoals beschreven in de probleemstelling? Omdat je in de eerste fase (empathy) veel tijd hebt besteed aan het leren kennen van je klant, kan je nu de ideeën sneller beoordelen. Je kan dit ook samen met de klant doen.

Soms is een probleem best groot, je kan dan ook meerdere ideeën combineren of clusteren.

ideatefase

Top 3 tools

Wil je zelf een goede ideate fase doorlopen? Dat kan! Ik heb een paar handige tools op een rijtje gezet voor je.

  • Six thinking hats! De denkhoeden, mijn favoriet. Deze brainstormmethode doe je in een groep. Ieder groepslid neemt een bepaalde rol aan, passend bij de kleur van de symbolische ‘hoed’ die iemand op zet. Rood is bijvoorbeeld creatief, wit kijkt naar data en informatie en zwart is een manager die vooral overzicht wil houden. Als je je aan deze rollen houdt, krijg je een interessante brainstorm. Elk onderdeel krijgt namelijk aandacht, maar je dwingt jezelf ook om vanuit een ander perspectief te kijken naar een probleem en oplossing. Hierdoor kom je weer tot hele andere ideeën. Gegarandeerd succes!
  • JA, EN. We zijn geneigd om vaak ‘ja, maar’ te zeggen. In een brainstorm kan dat demotiverend werken, want je wil juist zo veel mogelijk ideeën genereren. Het helpt dan om elke zin te beginnen met ‘ja, en…’. Hierdoor denk je altijd door in de richting van je voorganger. Ook dit werkt goed in groepsverband. Ga in een kring zitten en ieamnd start met een idee, de volgende persoon haakt hierop aan met ‘ja, en…’ en vult het idee aan. Zo groeit het idee steeds meer in een bepaalde richting. Als je de kring rond bent, pak je een volgend idee en herhaal je dit.
  • Stille brainstorm. Brainstormen in stilte? Ja zeker! Als je dingen opschrijft of visueel maakt, geef je je brein meer tijd om na te denken. Daarnaast kan je beter associëren op basis van visuele informatie. Door jezelf of een groep te verbieden om te praten, krijgt de brainstorm een andere insteek. Je kan elkaar niet onderbreken en je denkt langer na hoe je een idee goed over kan brengen. Dit stimuleert de creativiteit!

Tips & tricks

Tot slot nog een paar tips als je aan de slag gaat met de ideate fase.

  • Wees creatief! Iedereen kan creatief zijn, neem hiervoor de tijd. Ga gericht met methodes aan de slag. Pak stiften, papier en post-its, of verzin iets anders. Ga wandelen tijdens het brainstormen of ga eens staan in plaats van zitten. Allemaal manieren om creatief aan de slag te gaan.
  • Denk aan kwantiteit: aan het eind van de fase zit een filter op kwaliteit. Om tot de beste ideeën te komen, helpt het om gewoon maar te starten met genereren. Maak je even geen zorgen of het wel past bij het probleem of bij de klant, dat komt later wel. De beste ideeën ontstaan als je niet geremd wordt.
  • Kom ook met kleine oplossingen, die misschien maar een klein deel van het probleem aanpakken. In de volgende fase kan je deze namelijk makkelijk combineren. Door klein te denken, hou je het behapbaar.
  • Toets je ideeën bij de klant of aan persona’s, je filtert op deze manier de ideeën.

Het derde artikel in de reeks design thinking fases! In de vorige artikelen las je meer over de empathy fase en de define fase van design thinking. In dit artikel neem ik je mee in de ideate fase. In deze fase is het doel om zo veel mogelijk ideeën te genereren voor je uiteindelijke oplossing. De ideate fase is creatief en zit vol met mogelijkheden voor co-creatie en brainstormen. 

In dit artikel lees je:

  • Wat het doel van deze fase is
  • Hoe je dat kan toepassen
  • Mijn top 3 tools
  • Tips & tricks voor een goede ideate fase
ideate fase

Doel van de ideate fase

Het doel van de ideate fase is leuk: zo veel mogelijk goede ideeën genereren. Makkelijk toch? 😉 In de empathy fase heb je de klant al goed leren kennen. Je weet waar deze persoon (of groep personen) tegenaan loopt, wat wensen zijn en wat écht kan helpen in deze situatie. In de define fase ben je een stap verder gegaan: alle informatie is samengevoegd en daarmee heb je een probleemstelling geformuleerd. Deze probleemstelling is een product van de empathy fase. Dit product is de input van de ideate fase: brainstormen, concepten bedenken en creatief zijn!

Hoe kan je goede ideeën genereren?

In de ideate fase heb je als doel om veel, heel veel ideeën te genereren. Het gaat hierbij dus om kwantiteit, niet om kwaliteit. Dat komt later wel. Een goede manier om dit te doen is een brainstorm. Dit kan je het beste met meerdere personen doen. Als je met elkaar aan de slag gaat in een brainstorm, versterken de ideeën elkaar. Dus het idee waar jouw collega mee komt, kan als inspiratie dienen voor jouw volgende concept. Hiermee werk je samen aan jullie creativiteit. Er zijn verschillende leuke brainstormvormen die je in kan zetten, kijk vooral op Google hiervoor! De ervaring leert dat een gestructureerde brainstorm (dus volgens een bepaalde methode) weer andere dingen oplevert dan een open brainstorm. De één is niet beter dan de ander, maar kies bewust hoe je aan de slag gaat.

Denk nog even aan het voorbeeld uit het vorige artikel: op een middelbare school wordt veel ongezond eten gekocht door de leerlingen. Op basis van de informatie die je hebt verzameld, kwam je tot een probleemstelling: scholieren weten niet altijd onderscheid te maken tussen gezond en ongezond eten.

Ga nu met dit voorbeeld in je hoofd al eens aan de slag, als oefening. Je zal merken dat er tal van oplossingen zijn hiervoor. Bijvoorbeeld visueel onderscheid maken tussen gezond en ongezond eten, iets doen aan de prijzen, een challenge bedenken, de studenten meer informatie geven, het verbannen van ongezond voedsel, etc. Al deze ideeën benoem je in de ideate fase zo veel mogelijk. Een idee kan een oplossing zijn voor het hele probleem of voor een stukje van het probleem, dat maakt niet uit.

Aan het eind van de ideate fase ga je de ideeën filteren: welke passen nou echt bij onze klant? En welke lossen het probleem op zoals beschreven in de probleemstelling? Omdat je in de eerste fase (empathy) veel tijd hebt besteed aan het leren kennen van je klant, kan je nu de ideeën sneller beoordelen. Je kan dit ook samen met de klant doen.

Soms is een probleem best groot, je kan dan ook meerdere ideeën combineren of clusteren.

Hoe kan je het probleem definiëren? 

In de define fase analyseer je alle informatie die je hebt opgehaald in de empathy fase. Je bekijkt je interviews, observaties en empathy maps. Het helpt daarbij om antwoorden of gedragingen op te delen in categorieën en ze zo onder te verdelen. Vaak zie je dan een aantal grondoorzaken van het probleem ontstaan. Deze benoem je in de probleemstelling. Je hanteert daarbij altijd een ‘human centered’ aanpak, dus je zorgt dat je het probleem vanuit de klant definieert.

Dus niet:

  • Scholieren op een middelbare school kopen ongezond voedsel

Maar wel:

  • Scholieren weten niet altijd onderscheid te maken tussen gezond en ongezond eten
  • Scholieren vinden gezonde snacks te duur

Je zet met deze probleemstelling de kaders uit voor de volgende fase: ideate.

ideate fase

Top 3 tools

Wil je zelf een goede ideate fase doorlopen? Dat kan! Ik heb een paar handige tools op een rijtje gezet voor je.

  • Six thinking hats! De denkhoeden, mijn favoriet. Deze brainstormmethode doe je in een groep. Ieder groepslid neemt een bepaalde rol aan, passend bij de kleur van de symbolische ‘hoed’ die iemand op zet. Rood is bijvoorbeeld creatief, wit kijkt naar data en informatie en zwart is een manager die vooral overzicht wil houden. Als je je aan deze rollen houdt, krijg je een interessante brainstorm. Elk onderdeel krijgt namelijk aandacht, maar je dwingt jezelf ook om vanuit een ander perspectief te kijken naar een probleem en oplossing. Hierdoor kom je weer tot hele andere ideeën. Gegarandeerd succes!
  • JA, EN. We zijn geneigd om vaak ‘ja, maar’ te zeggen. In een brainstorm kan dat demotiverend werken, want je wil juist zo veel mogelijk ideeën genereren. Het helpt dan om elke zin te beginnen met ‘ja, en…’. Hierdoor denk je altijd door in de richting van je voorganger. Ook dit werkt goed in groepsverband. Ga in een kring zitten en ieamnd start met een idee, de volgende persoon haakt hierop aan met ‘ja, en…’ en vult het idee aan. Zo groeit het idee steeds meer in een bepaalde richting. Als je de kring rond bent, pak je een volgend idee en herhaal je dit.
  • Stille brainstorm. Brainstormen in stilte? Ja zeker! Als je dingen opschrijft of visueel maakt, geef je je brein meer tijd om na te denken. Daarnaast kan je beter associëren op basis van visuele informatie. Door jezelf of een groep te verbieden om te praten, krijgt de brainstorm een andere insteek. Je kan elkaar niet onderbreken en je denkt langer na hoe je een idee goed over kan brengen. Dit stimuleert de creativiteit!

Tips & tricks

Tot slot nog een paar tips als je aan de slag gaat met de ideate fase.

  • Wees creatief! Iedereen kan creatief zijn, neem hiervoor de tijd. Ga gericht met methodes aan de slag. Pak stiften, papier en post-its, of verzin iets anders. Ga wandelen tijdens het brainstormen of ga eens staan in plaats van zitten. Allemaal manieren om creatief aan de slag te gaan.
  • Denk aan kwantiteit: aan het eind van de fase zit een filter op kwaliteit. Om tot de beste ideeën te komen, helpt het om gewoon maar te starten met genereren. Maak je even geen zorgen of het wel past bij het probleem of bij de klant, dat komt later wel. De beste ideeën ontstaan als je niet geremd wordt.
  • Kom ook met kleine oplossingen, die misschien maar een klein deel van het probleem aanpakken. In de volgende fase kan je deze namelijk makkelijk combineren. Door klein te denken, hou je het behapbaar.
  • Toets je ideeën bij de klant of aan persona’s, je filtert op deze manier de ideeën.

Volg ons op social media

(we delen onze blogs met je):