fbpx

Poka yoke staat in het Japans voor foutpreventie en wordt gebruikt om defecten op te lossen en te voorkomen. Poka staat voor onbedoelde fout en yokeru staat voor voorkomen. Door de methode toe te passen wordt het bijna onmogelijk om fouten te maken in het productieproces. Meestal zijn de oplossingen hiervoor goedkoop en eenvoudig, je kunt ze gebruiken in het productontwerp of tijdens een processtap.

Een bekend voorbeeld is een GSM met daarin een simkaart. De simkaart kan namelijk maar op één manier in het toestel worden geplaatst waardoor er geen fout kan ontstaan.

Poka yoke

Poka yoke in fasen

Om poka yoke goed te kunnen gebruiken kennen we 5 fasen:

  1. Define fase: beschrijf het defect

Tijdens deze fase ga je het probleem waar je tegen aan loopt omschrijven en definiëren. Het gaat hierbij om een omschrijving zonder meteen tot een conclusie te komen. Hiervoor kun je binnen een productieproces op de werkvloer gaan kijken (Gemba). Het kan zijn dat het probleem zich niet op de werkvloer voordoet maar bij de gebruiker. In dat geval is het beter om vanuit het oogpunt van de gebruiker het probleem te definiëren.

  1. Measure fase: wat is de oorzaak van het defect?

In deze fase ga je kijken hoe vaak een probleem zich voordoet. Dat zet je om naar een percentage. Afhankelijk van de hoogte van dit percentage bepaal je hoe belangrijk het is om het probleem aan te pakken en op te lossen. Het kan hierbij gaan om een productiefout of om een gebruikersfout.

  1. Analyze fase: analyseer het proces

In de analyze fase wordt helder of poka yoke toegepast kan worden. Hierbij analyseer je het proces grondig en wordt de oorzaak van de fout duidelijk. Let hierbij op: je kunt pas naar de oplossing gaan zoeken als je weet wat de bron van het probleem is.

  1. Improve fase: wat is de grondoorzaak?

Tijdens de improve fase gaan we de oorzaak van de fout aanpakken. De oplossing wordt bedacht en geïmplementeerd. Meestal is de oplossing voor de hand liggend en heeft het een grote positieve invloed op het proces omdat de fout voortaan niet meer gemaakt wordt.

  1. Control fase: bedenk en implementeer

De control fase is de laatste fase en heeft als doel dat de verbetering ook geborgen blijft zodat het probleem zich niet weer opnieuw gaat voordoen. Het is belangrijk dat je het proces niet uit oog verliest maar blijft monitoren zodat je kunt bijsturen wanneer dat nodig is.

lean six sigma training

Soorten poka yoke

We onderscheiden 3 soorten poka yoke:

  1. Visuele hulpmiddelen: deze middelen brengen de werkwijze in beeld. Dat kan bijvoorbeeld een verkeersbord zijn in een één richting straat.
  2. Visuele stuurmiddelen: dit zijn middelen die je waarschuwen bij afwijkingen. Denk bijvoorbeeld aan een verkeerslicht wat gaat branden wanneer de brug open gaat.
  3. Failsafe: deze middelen zijn er om je te dwingen iets te doen. Bijvoorbeeld wanneer er slechts één toegangsweg is om naar een locatie te komen.

Gebruikte tools voor poka yoke

Bij het inzetten van poka yoke worden verschillende tools gebruikt die vaak een beter resultaat leveren wanneer je er meerdere gebruikt. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:

  • 5x why
  • Gemba walk
  • FMEA
  • Process mapping

Meer weten over de lean six sigma tools? We hebben een artikel geschreven met daarin de 10 belangrijkste tools. Klik hier om het artikel te lezen.

Poka yoke staat in het Japans voor foutpreventie en wordt gebruikt om defecten op te lossen en te voorkomen. Poka staat voor onbedoelde fout en yokeru staat voor voorkomen. Door de methode toe te passen wordt het bijna onmogelijk om fouten te maken in het productieproces. Meestal zijn de oplossingen hiervoor goedkoop en eenvoudig, je kunt ze gebruiken in het productontwerp of tijdens een processtap.

Een bekend voorbeeld is een GSM met daarin een simkaart. De simkaart kan namelijk maar op één manier in het toestel worden geplaatst waardoor er geen fout kan ontstaan.

Poka yoke

Poka yoke in fasen

Om poka yoke goed te kunnen gebruiken kennen we 5 fasen:

  1. Define fase: beschrijf het defect

Tijdens deze fase ga je het probleem waar je tegen aan loopt omschrijven en definiëren. Het gaat hierbij om een omschrijving zonder meteen tot een conclusie te komen. Hiervoor kun je binnen een productieproces op de werkvloer gaan kijken (Gemba). Het kan zijn dat het probleem zich niet op de werkvloer voordoet maar bij de gebruiker. In dat geval is het beter om vanuit het oogpunt van de gebruiker het probleem te definiëren.

  1. Measure fase: wat is de oorzaak van het defect?

In deze fase ga je kijken hoe vaak een probleem zich voordoet. Dat zet je om naar een percentage. Afhankelijk van de hoogte van dit percentage bepaal je hoe belangrijk het is om het probleem aan te pakken en op te lossen. Het kan hierbij gaan om een productiefout of om een gebruikersfout.

  1. Analyze fase: analyseer het proces

In de analyze fase wordt helder of poka yoke toegepast kan worden. Hierbij analyseer je het proces grondig en wordt de oorzaak van de fout duidelijk. Let hierbij op: je kunt pas naar de oplossing gaan zoeken als je weet wat de bron van het probleem is.

  1. Improve fase: wat is de grondoorzaak?

Tijdens de improve fase gaan we de oorzaak van de fout aanpakken. De oplossing wordt bedacht en geïmplementeerd. Meestal is de oplossing voor de hand liggend en heeft het een grote positieve invloed op het proces omdat de fout voortaan niet meer gemaakt wordt.

  1. Control fase: bedenk en implementeer

De control fase is de laatste fase en heeft als doel dat de verbetering ook geborgen blijft zodat het probleem zich niet weer opnieuw gaat voordoen. Het is belangrijk dat je het proces niet uit oog verliest maar blijft monitoren zodat je kunt bijsturen wanneer dat nodig is.

lean six sigma training

Soorten poka yoke

We onderscheiden 3 soorten poka yoke:

  1. Visuele hulpmiddelen: deze middelen brengen de werkwijze in beeld. Dat kan bijvoorbeeld een verkeersbord zijn in een één richting straat.
  2. Visuele stuurmiddelen: dit zijn middelen die je waarschuwen bij afwijkingen. Denk bijvoorbeeld aan een verkeerslicht wat gaat branden wanneer de brug open gaat.
  3. Failsafe: deze middelen zijn er om je te dwingen iets te doen. Bijvoorbeeld wanneer er slechts één toegangsweg is om naar een locatie te komen.

Gebruikte tools voor poka yoke

Bij het inzetten van poka yoke worden verschillende tools gebruikt die vaak een beter resultaat leveren wanneer je er meerdere gebruikt. Een aantal voorbeelden hiervan zijn:

  • 5x why
  • Gemba walk
  • FMEA
  • Process mapping

Meer weten over de lean six sigma tools? We hebben een artikel geschreven met daarin de 10 belangrijkste tools. Klik hier om het.   artikel te lezen.

Volg ons op social media

(we delen onze blogs met je):